Ana Sayfa » Tarih » Cumhuriyetin İlanı ve Halifeliğin Kaldırılması

Cumhuriyetin İlanı ve Halifeliğin Kaldırılması

Türkiye'de Cumhuriyetin ilanı yani devlet yönetim şeklinin Cumhuriyet olarak belirlenmesi 29 Ekim 1923 tarihinde gerçekleşmiştir. Halifeliğin kaldırılması ise 3 Mart 1924 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden çıkan kanunla olmuştur.





Meclis hükümeti sisteminde hükümet başkanı aynı zamanda meclis başkanlığı da yapmaktaydı. Cumhuriyetin ilanı ile kabine sistemine geçilince her iki görevi bir kişinin üstlenmesi durumu ortadan kalkmıştır. Öte yandan Meclis Hükümeti Sisteminde hükümet kurma bunalımı yaşanmaktaydı. Cumhuriyetin ilan edilmesi bu bunalımın da son bulmasını sağlamıştır. Hükümet kurmada yaşanan aksaklık ve sıkıntılar Cumhuriyet'in ilanı ile sona ermiştir. Aynı zamanda Meclis Hükümeti Sistemi'nde bakanlar TBMM tarafından seçilmekteydi. Kabine sistemine geçilmesi ile TBMM'nin bu yetkisi de sona ermiş oldu. Cumhuriyetin ilan edilmesinin yol açtığı sonuçların başında Devlet Başkanı sorununun çözüme kavuşması, rejim tartışmalarının sona ermesi, hükümet bunalımının sona ermesi ve kabine sistemine geçilmesi gibi değişimler sıralabilir.

Cumhuriyet Halk Partisi'nin kuruluşu Cumhuriyetin ilanından da öncesine dayanır. Cumhuriyet Halk Partisi 9 Eylül 1923 tarihinde kurulmuştur. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 17 Kasım 1924, Serbest Cumhuriyet Fırkası 12 Ağustos 1930 tarihinde kurulmuştur. Eğitim sisteminde yapılan değişiklik ise 3 Mart 1924 tarihinde Tevhid-i Tedrisat kanunun TBMM tarafından onaylanması ile gerçekleşmiştir. Aynı tarihte halifelik de kaldırılmıştır.

Laiklik ilkesini yerleştirmek, milli devlet anlayışını geliştirmek ve yönetim birliğini sağlamak gibi temel amaçlar ile halifelik kaldırılmıştır. Halifeliğin kaldırılmasının başlıca nedenlerini şöyle sıralayabiliriz; Abdülmecit efendinin kendini devlet başkanı olarak görmesi, saltanat yanlısı olanların halife etrafında toplanması, Dünya Savaşı'nda halifeliğin birleştirici özelliğinin kalmaması, halifeliğin ulusçulukla bağdaşmaması. İstanbul hükümetinin Lozan Konferansı'na davet edilmesi ile saltanat kaldırılmıştır. Daha sonrasında ise halifelik kaldırılmıştır. Bu husustaki bir ek bilgi ise saltanatın kaldırılmasının ardından sultan Vahdettin halife ünvanı ile İngiltere'ye sığınmıştır. Bu ünvanın kötüye kullanımını engellemek isteyen TBMM Abdülmecit efendiyi halife seçmiştir.

cumhuriyetin ilanı, halifeliğin kaldırılması, lozan konferansı, son halife kimdir, cumhuriyet halk partisi, terakkiperver, serbest cumhuriyet, tevhidi tedrisat,
28.05.2019 Tarih

Yorum Yaz

İsminiz:


Yorumunuz:
Yorumlar Yükleniyor
 

Son Yorumlar

Tugce, Vampir nasıl olunur? için;
Oğlum köpekler yapacak başka sokak bulamadinizmi hayallerize dilini uzatmayin bence yoksa diliniZi bidaha yerinde bulamazsınız ama bilin bunu ben deil 14.09.2019
Dje, Vampir nasıl olunur? için;
Ehej 14.09.2019
Tugce, Vampir nasıl olunur? için;
Ali çok doğru söyledin ağzına sağlık lan sizi les kurları gidin ilk o beyninizi kulanin sonra gelin bize vasihat verin  12.09.2019
isimsiz12, Vampir nasıl olunur? için;
BÖCÜK ne diyorsun canım anlamıyorum bir şeyden bahsederken başkasına atlıyorsun türkçe cümle kurmayı bilmiyormusun????????????? son cümleni tekrarla B 12.09.2019
Rjrk, Vampir nasıl olunur? için;
Fıro 12.09.2019
Ali koca, Vampir nasıl olunur? için;
Babır değil b a b a n d I r  11.09.2019
Ali koca, Vampir nasıl olunur? için;
İlk baş burdan siktir olup gidecek kişi sensin ananın amına kadar yolun var oç ezik senin babır senin gibi bir laham faresini ananın amına sokup boşal 11.09.2019
hepinizmalsiniz, Vampir nasıl olunur? için;
pü amına kodumunun beyinsizleri asil oldlar siktirsin burda durma surenız dolmustur sizin haha ezikler  11.09.2019
Ali koca, Vampir nasıl olunur? için;
Evet vampir nasıl olunur yazısı yazıp burda akıllı gibi davranan yarım akıllı insanların kendi çağında hava atma sevdası hayret kalıyorum boş insansız 11.09.2019
Dominikxs, Vampir nasıl olunur? için;
ya newler bi siktirin gidin ya cidden siktirin gidin biz oldlar kendi aramızda iyiydik amk sizin gibi kanserler yüzünden siteye 2,3 aydır giresim gelm 9.09.2019

Kişi yaptığı yorumdan kendisi sorumludur.