Ana Sayfa » Genel » Kimyasal Tepkimeler

Kimyasal Tepkimeler

Kimyasal tepkime, iki veya daha fazla maddenin birbiri ile etkileşmesi sonucu kendi özelliklerini kaybederek yeni özellikte maddeler oluşturmasıdır.


Kimyasal tepkimelerde değişebilen özellikler 


Atomların hacmi veya çapı 
Atomların elektron düzenleri ve sayıları 
Toplam potansiyel enerji 
Toplam mol sayısı 
Toplam molekül sayısı 
Toplam hacim 
Renk, koku, tat gibi fiziksel özellikler 
Toplam kinetik enerji 
Kimyasal tepkimesinin çeşitleri 

Sentez tepkimeleri 

İki ya da daha fazla basit bir madde oluşturuyorsa böyle tepkimeler Sentez tepkimler olarak adlandırılır. Ayrıca 'analiz tepkimler' de' denir.

2 H2 + ½ O2 → 2H2O 

2. Suda iyonlaşarak çözündükleri için çözeltileri elektrik akımını iletir.
3. Katı halde elektrik akımını iletmezler. Ancak ısı etkisi ile eritilmiş halleri ile sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.
Yer değiştirme tepkimeleri 

Bir elementin bir bileşikle tepkimeye girerek bu bileşiklerdeki elementlerden birinin yerini aldığı tepkimelere denir.

örnek:
Zn + 2 HCI → ZnCI2 + H2 Hg(s)½O2(g)→ HgO (k) + ısı 

Kimyasal değişmelere ya da kimyasal tepkimelere kimyasal reaksiyonlar da denir.Kimyasal tepkime sırasında değişim geçiren
maddelere reaksiyona girenler, yeni oluşan maddelere de reaksiyondan çıkanlar ya da ürünler adı verilir.


Demirin paslanması sırasında havadaki oksijenle demir birleşerek demir oksit denilen pası oluşturur.Burada demir ve oksijen girenler, demir oksit ise çıkan üründür.

Kimyasal tepkimeler sırasında meydana gelen değişiklikler, kimyasal denklemlerle gösterilir.


Kimyasal denklemlerde giren ve çıkan maddeler formüllerle gösterilir.Örneğin kömür yanarken içindeki karbon havadaki oksijenle birleşir ve karbon dioksit gazı açığa çıkar. Bu olaya ilişkin tepkime denklemi şu şekilde yazılır:


C + O2 CO2
Kömür Oksijen Karbon dioksit
Girenler Çıkanlar (Ürün)

Denklemden de görüldüğü gibi tepkimeye giren ve çıkan maddeler arasına ok konur. Giren maddeler okun sol tarafında, çıkanlar ise sağ tarafında bulunur.
Kimyasal denklemler tepkime hakkında bir çok bilgiyi basit bir şekilde göstermemize yarar. Örneğin; C + O2 CO2 tepkimesi bize 1 karbon atomuyla 2 oksijen atomunun birleşerek 1 karbon dioksit molekülü oluşturduğunu gösterir.


Tepkime Çeşitleri

Kimyasal tepkimeler gerçekleşirken bazı maddeler arasında bağlar koparken, bazı maddeler arasında yeni bağlar oluşur.Kimyasal tepkimeler, oluş şekline göre sentez, ayrışma ve yer değiştirme tepkimeleri olarak sınıflandırılabilir:

1. Sentez (Birleşme) Tepkimeleri:

Element ya da bileşiklerin birleşmesiyle yeni bir madde oluşumuna sentez (birleşme) tepkimesi adı verilir.
Örnek; karbon dioksit ve suyun oluşumu:
C + O2 CO2
2 H2 + O2 2 H2O



2. Analiz (Ayrışma) Tepkimeleri:

Bir bileşik kendini oluşturan daha basit maddelere ayrışıyorsa, buna analiz (ayrışma) tepkimesi adı verilir.
Örnek; suyun ve potasyum kloratın (KClO3) ayrışması:
2 H2O 2 H2 + O2
KClO3 KCl + 3/2O2


3. Yer Değiştirme Tepkimeleri:

Bir element ve bir bileşik arasında ya da iki farklı bileşik arasında oluşan tepkimelerde, atomlar birbiriyle yer değiştirip yeni bileşikler oluşturabilir. Bu tip tepkimelere yer değiştirme tepkimesi adı verilir.
Örneğin magnezyum ile çinko oksit tepkimeye girdiğinde magnezyum oksit ve çinko oluşur.
Mg + ZnO MgO + Zn


Tepkime denkleminde de görüldüğü gibi elementler yer değiştirerek yeni bileşikler oluşturur.


Tepkime Denklemlerinin Denkleştirilmesi

Kimyasal tepkimelere giren maddelerle çıkan maddeleri oluşturan atomların cinsleri ve sayıları aynıdır. Dolayısıyla bir tepkime denkleminin sol ve sağ tarafında aynı cins ve aynı sayıda atom bulunmalıdır.Böyle tepkime denklemlerine denkleştirilmiş
tepkime denklemi adı verilir.


Eğer bir tepkime denklemi denk değilse, formül ve sembollerin önüne uygun sayılar yazılarak tepkime denkleştirilir.


Örneğin su, oksijen ve hidrojenin birleşmesiyle oluşur. Fakat oksijen ve hidrojen tek atom hâlinde değil, O2 ve H2 molekülleri şeklinde ve gaz hâlde bulunur.Suyun tepkime denklemini H2 + O2 H2O şeklinde yazarsak denk bir tepkime denklemi yazmış olmayız. Çünkü giren atom sayısı ile çıkan atom sayısı aynı değildir. Girenler tarafında 2 tane O atomu, çıkanlar tarafında ise 1 tane O atomu vardır.

Denklemi denkleştirmek için H2 ve H2O’nun önüne 2 yazalım;
2 H2 + O2 2 H2O
4 adet H 4 adet H 
2 adet O 2 adet O 
Bu durumda girenler ve çıkanlar denkleşmiş olur.Şimdi de O2’nin önüne 1/2 yazalım;

H2 + 1/2O2 H2O
2 adet H 2 adet H 
1 adet O 1 adet O 

Görüldüğü gibi yine tepkimeye giren ve çıkan atom sayıları denkleşti.
O hâlde, denk olmayan bir kimyasal tepkime denklemi, formüllerin
başlarına katsayılar yazılarak denk hâle getirilebilir.


Örnek:Magnezyum ve oksijen birleşerek Magnezyum oksit (MgO) bileşiğini oluşturur.Bu olayın tepkime denklemini yazınız.

Örnek: ****nın formülü CH4 olduğuna göre, ****n ve oksijen arasındaki kimyasal denklemi yazınız.


Tepkimelerde Kütlenin Korunumu

Bir kimyasal tepkimede, tepkimeye giren maddelerin kütlelerinin toplamı, çıkan maddelerin kütlelerinin topl***** eşittir.Demirin kükürt ile tepkimesinden demir sülfür oluşur (Kükürt = Sülfür). Demir sülfürün tepkime denklemi şu şekildedir.

Fe + S FeS
56 32 88 g
Giren Çıkan
kütle = 56 + 32 = 88 g kütle = 88 g


Tepkimelerde Isı Alış Verişi

Kimyasal tepkimeler oluşurken maddeler ya enerji alır ya da enerji açığa çıkarır. Bazı maddelerin tepkimeye girmesi için ısı alması gerekir. Örneğin kömürün yanmaya başlaması için tutuşma sıcaklığına kadar ısıtılması gerekir. Kömür tutuştuktan sonra yanarken etrafa ısı yayar.

Isı Alan (Endotermik) Tepkime

Isı alarak gerçekleşen kimyasal olaylara endotermik tepkime denir. Isı alarak gerçekleşen bir kimyasal tepkime denkleminde girenler tarafında ısı alındığı belirtilir.

Örneğin; kireçtaşı (kalsiyum karbonat) ısıtıldığında kalsiyum oksit ve karbon dioksit oluşur. Bunun tepkime denklemi şöyledir:


CaCO3 + Isı CaO + CO2


Bu denklemde de görüldüğü gibi endotermik reaksiyonlarda ısı girenler tarafında yazılır.

Isı Veren (Ekzotermik) Tepkime

Isı vererek gerçekleşen kimyasal olaylara ekzotermik tepkime denir.Isı vererek gerçekleşen bir kimyasal tepkime denklemi yazılırken çıkanlar tarafında dışarı ısı verildiği belirtilir.


Örneğin karbonun oksijenle tepkimeye girmesi sonucu karbon dioksit gazı ve ısı açığa çıkar. Bu olayın tepkime denklemi;


C + O2 CO2 + Isı şeklinde belirtilir.


Yanma tepkimeleri, maddelerin oksijenle tepkimeye girmesiyle gerçekleşir. Yanma tepkimelerinin tamamı ısı veren tepkimedir.


Örnek : Civa oksit ısıtıldığında cıva ve oksijene ayrışmaktadır.Bunu tepkime denklemini yazarak gösteriniz.


Örnek :Vücudumuzda bulunan glikozun (C6H12O6) oksijenle tepkimeye girmesi sonucu karbon dioksit, su ve ısı enerjisi açığa çıkar. Bu olaya solunum denir.Bunu tepkime denklemini yazarak gösteriniz.


Asitin suda çözünmesi sonucu da ısı enerjisi açığa çıkar. Bu yüzden asit içine su dökülmemelidir.Suyun elektrolizi esnasında suya elektrik enerjisi verilir. Bu da bir çeşit endotermik tepkimedir.

Kimyasal Tepkimelerin Önemi

Kimyasal tepkimeler, yeryüzünde yaşamın devam etmesinde çok önemli bir yer tutar. Örneğin yeşil bitkilerin su, karbon dioksit ve
güneş ışığı yardımı ile besin üretmesi kimyasal bir olaydır. Buna ışıkla birleştirme anlamında fotosentez denir. Fotosentez denklemi aşağıdaki gibidir.
klorofil

6H2O + 6CO2 + Güneş ışığı C6H12O6 + 6O2
Su Karbondioksit Glikoz (besin) Oksijen


Fotosentez sırasında bitkiler havadan karbondioksit alıp havaya oksijen verirler.Canlı vücutlarında besinlerin yakılması da bir kimyasal tepkimedir. Bu olay sonucunda açığa çıkan enerji, yaşam için gerekli hareketleri yapmakta kullanılır. Bu olaya solunum denir. Besinleri vücudumuzda yakma tepkimesi şu şekildedir;


C6H12O6 + 6O2 6CO2 + 6H2O + Enerji
Glikoz (besin) Oksijen Karbondioksit Su

Vücudumuzda proteinlerin amino asitlere dönüşmesi, daha sonra hücrel

Tepkime kabı 

Reaktör de denir. Laboratuarlarda veya kimya sanayisinde kimyasal tepkimelerin gerçekleştiği kap veya cihazlara denir. Genellikle (cam), paslanmaz (çelik) veya kimyasal maddelerden etkilenmeyen herhangi bir alaşımdan yapılmışlardır.

Tepkime ısısı 

Bir kimyasal tepkimede bütün maddeleri aynı sıcaklıkta tutabilmek için tepkime sistemine eklenmesi veya sistemden uzaklaştırılması gereken ısı miktarıdır. Tepkime sisteminin içinde bulunduğu kabın basıncı sabit tutulduğunda ölçülen tepkime ısısı aynı zamanda (entalpi) olarak bilinen (termodinamik) nitelikteki değişimi, yani tepkime sonucunda oluşan ürünlerin entalpisiyle tepkimeye girenlerin entalpisi arasındaki farkı gösterir. Böylece sabit (basınç)ta tayin edilen tepkime ısısı DH sembolüyle gösterilen tepkime entalpisidir. DH negatif olduğunda tepkime ısıveren, tersi durumdaysa tepkime ısıalandır...

Mesela,

H2 + Cl2 → 2 HCl + 44 kkal tepkimesinde tepkimeye giren H2 ve Cl2 moleküllerinde iki atomu bir arada tutan bağların koparılması enerji ister. Bu enerji sağlandığında atomlar arasındaki bağlar kopar ve atomlar yeni düzenlemeye girerek yeni bağlar (HCl bağları) oluştururken dışarıya enerji verilir. Bu tepkimede dışarı verilen enerji daha önce alınan enerjiden fazla olduğundan neticede dışarıya enerji verilmiş olur (ısıveren tepkime). Buna karşılık;

H2 + I2 + 12,4 kkal → 2HI tepkimesinde alınan enerji verilen enerjiden fazla olup bu tepkime de ısıalan tepkime olur.
Bu yazı 108333 kez görüntülendi. kimyasal tepkimeler, kimya dersi,
20.04.2013 Genel

1 yorum var - Yorum Yaz

  1. buse - 30.12.2015 18:26
    iyi anlatmiş ama tam iyi anlatmamiş yapanların eline sağlik

Yorum Yaz


Son Yorumlar

damon, Vampir nasıl olunur? için;
vampir olmak istiyorum biri bana ulaşsın  20.8.2018
Ali koca, Vampir nasıl olunur? için;
Channel sana tek bir cümle yazıcam öbür oruspu çocukları gibi sende siteden siktir olup gideceksin klavye faresi :-) 19.8.2018
1111111, Vampir nasıl olunur? için;
CHANEL BENİMLE İLETİŞİME GEÇERMİSİN İSTİYORSAN İNSTAGRAM VERİYİM 19.8.2018
Voltuner, Vampir nasıl olunur? için;
saati 200 tek seferlik 100 geceliği 500 ben voltuner 18.8.2018
Chanel, Vampir nasıl olunur? için;
hahaha chanelij adını kullanıyorum ergen aptal 18.8.2018
Chanel, Vampir nasıl olunur? için;
hwjahahahahahah 18.8.2018
ölürümde islama inanmam, Vampir nasıl olunur? için;
Voltuner vampir felan değildir ergen bir trollcüdür Chanelde aptalın öndr gidenidir hiçbirşey yapamaz tehdit zaten korkağın yapacağı birşeydir adımıda 18.8.2018
Voltuner , Vampir nasıl olunur? için;
voltunerin amk 18.8.2018
Voltuner, Vampir nasıl olunur? için;
voltuneride sikim senide sikim beni bu dünyada öldürmek demek başınıza büyük bela açmak demektir 18.8.2018
Voltuner, Vampir nasıl olunur? için;
la bi siktirin gidin siz kim öldürmek kim orospu evlatları 18.8.2018
Volunter, Vampir nasıl olunur? için;
Ahhhhhhhhhhhhhh amım sulı ahhhhh yeyun benu yavrum ahhhhhhah ahahahahah  18.8.2018
Orias, Vampir nasıl olunur? için;
Chanel üzgünüm ama bir süre benim gözetimim altında endişe edilecek bir durum yok haberin olsun 18.8.2018
Chanel, Vampir nasıl olunur? için;
... nickini kullanan şahıs seni bir yerden tanıyor muyum? Yoksa bana mı öyle geliyor? Volunterle herhangi bir bağlantın varsa ona, bana mesaj atmasını 17.8.2018
Chanel, Vampir nasıl olunur? için;
Volunterin adına konuşan yaratık karşıma çıkmamak için dua etsen iyi olur gördüğüm yerde geberteceğim seni.  17.8.2018
Voltuner, Vampir nasıl olunur? için;
Herşeyi açıklıyorum ben şerefsizim vampir fela değilim sikin beni 17.8.2018
Damon, Vampir nasıl olunur? için;
ben sikerim yavrum 17.8.2018
Voltuner, Vampir nasıl olunur? için;
ay beni siken yokmu 17.8.2018
Aynur, Vampir nasıl olunur? için;
Volunter artık sitede değil mi 17.8.2018
Mucize, Vampir nasıl olunur? için;
grup açan veya açmayı düşünen var mı? 16.8.2018
APQ, Vampir nasıl olunur? için;
gercekten vampir yapacak birj varsa ulasin Face Abdullah Buyukeken foto av tüfekli 16.8.2018
Ali koca, Vampir nasıl olunur? için;
Saol knk konuşma tarzından anladim senin olduğunu volunterin ağzı dili yok işte onun avukatlığını yapan bı kaç çöp çatanlar işte128514 bu sitede ben 15.8.2018
bilgin, Vampir nasıl olunur? için;
öncilkle alininsöyledigi yani yazdıgı şeyler yalan demek isterdim ama büyük bir kısmı dogru bubilgilerin ininmayanlar detaylı bir araştırmayürütürse o 15.8.2018
migel, Sevgi şeirleri azeri için;
seir super idi haladu yazana Belkede maraqlı deyil seninçün Telesme diyecem bil neye geldim Belke darıxmısan sende menimçün Bu gece men seni gör 14.8.2018
migel, Sevgi şeirleri azeri için;
seir super idi haladu yazana Belkede maraqlı deyil seninçün Telesme diyecem bil neye geldim Belke darıxmısan sende menimçün Bu gece men seni gör 14.8.2018
Ali koca, Vampir nasıl olunur? için;
İnstgram vampires_video Ventrue – Kraliyet Klanı (Ventrue) Gangrel – Hayvanın Klanı (Ennoia) Malkavian – Ay’ın Klanı (Malkav) Nosferatu – 14.8.2018
Ali koca, Vampir nasıl olunur? için;
Vampirler üstün güçlere sahip olan gecenin efendileri olmalarına rağmen aslında acı çeken varlıklardır. Çünkü vampir olmak demek büyük güçler karşılığ 14.8.2018
patates, Vampir nasıl olunur? için;
vampirlere ilgisi olan arkadaşlar intagramdan bana ulaşabilirmi? grup kurmak istiyorum. instagramım: z.b_uftade mesajlarınızı bekliyorum arkadaşlar. 14.8.2018
patates, Vampir nasıl olunur? için;
vampirlere ilgisi olan arkadaşlar intagramdan bana ulaşabilirmi? grup kurmak istiyorum. instagramım: z.b_uftade mesajlarınızı bekliyorum arkadaşlar. 14.8.2018
İrem, Vampir nasıl olunur? için;
Arkadaşlar vampirler gerçek mi bilmiyorum ama 18bin alemden bahsediliyor. Yani bu inanmaya biraz daha teşvik ediyor. Kimisi şeytanın işi ya da bilmem  14.8.2018
tarkan, Pastör ne demek? için;
pastör ün anlamı çoban demek 14.8.2018