Ana Sayfa » Genel » Kimyasal Tepkimeler

Kimyasal Tepkimeler

Kimyasal tepkime, iki veya daha fazla maddenin birbiri ile etkileşmesi sonucu kendi özelliklerini kaybederek yeni özellikte maddeler oluşturmasıdır.


Kimyasal tepkimelerde değişebilen özellikler 


Atomların hacmi veya çapı 
Atomların elektron düzenleri ve sayıları 
Toplam potansiyel enerji 
Toplam mol sayısı 
Toplam molekül sayısı 
Toplam hacim 
Renk, koku, tat gibi fiziksel özellikler 
Toplam kinetik enerji 
Kimyasal tepkimesinin çeşitleri 

Sentez tepkimeleri 

İki ya da daha fazla basit bir madde oluşturuyorsa böyle tepkimeler Sentez tepkimler olarak adlandırılır. Ayrıca 'analiz tepkimler' de' denir.

2 H2 + ½ O2 → 2H2O 

2. Suda iyonlaşarak çözündükleri için çözeltileri elektrik akımını iletir.
3. Katı halde elektrik akımını iletmezler. Ancak ısı etkisi ile eritilmiş halleri ile sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.
Yer değiştirme tepkimeleri 

Bir elementin bir bileşikle tepkimeye girerek bu bileşiklerdeki elementlerden birinin yerini aldığı tepkimelere denir.

örnek:
Zn + 2 HCI → ZnCI2 + H2 Hg(s)½O2(g)→ HgO (k) + ısı 

Kimyasal değişmelere ya da kimyasal tepkimelere kimyasal reaksiyonlar da denir.Kimyasal tepkime sırasında değişim geçiren
maddelere reaksiyona girenler, yeni oluşan maddelere de reaksiyondan çıkanlar ya da ürünler adı verilir.


Demirin paslanması sırasında havadaki oksijenle demir birleşerek demir oksit denilen pası oluşturur.Burada demir ve oksijen girenler, demir oksit ise çıkan üründür.

Kimyasal tepkimeler sırasında meydana gelen değişiklikler, kimyasal denklemlerle gösterilir.


Kimyasal denklemlerde giren ve çıkan maddeler formüllerle gösterilir.Örneğin kömür yanarken içindeki karbon havadaki oksijenle birleşir ve karbon dioksit gazı açığa çıkar. Bu olaya ilişkin tepkime denklemi şu şekilde yazılır:


C + O2 CO2
Kömür Oksijen Karbon dioksit
Girenler Çıkanlar (Ürün)

Denklemden de görüldüğü gibi tepkimeye giren ve çıkan maddeler arasına ok konur. Giren maddeler okun sol tarafında, çıkanlar ise sağ tarafında bulunur.
Kimyasal denklemler tepkime hakkında bir çok bilgiyi basit bir şekilde göstermemize yarar. Örneğin; C + O2 CO2 tepkimesi bize 1 karbon atomuyla 2 oksijen atomunun birleşerek 1 karbon dioksit molekülü oluşturduğunu gösterir.


Tepkime Çeşitleri

Kimyasal tepkimeler gerçekleşirken bazı maddeler arasında bağlar koparken, bazı maddeler arasında yeni bağlar oluşur.Kimyasal tepkimeler, oluş şekline göre sentez, ayrışma ve yer değiştirme tepkimeleri olarak sınıflandırılabilir:

1. Sentez (Birleşme) Tepkimeleri:

Element ya da bileşiklerin birleşmesiyle yeni bir madde oluşumuna sentez (birleşme) tepkimesi adı verilir.
Örnek; karbon dioksit ve suyun oluşumu:
C + O2 CO2
2 H2 + O2 2 H2O



2. Analiz (Ayrışma) Tepkimeleri:

Bir bileşik kendini oluşturan daha basit maddelere ayrışıyorsa, buna analiz (ayrışma) tepkimesi adı verilir.
Örnek; suyun ve potasyum kloratın (KClO3) ayrışması:
2 H2O 2 H2 + O2
KClO3 KCl + 3/2O2


3. Yer Değiştirme Tepkimeleri:

Bir element ve bir bileşik arasında ya da iki farklı bileşik arasında oluşan tepkimelerde, atomlar birbiriyle yer değiştirip yeni bileşikler oluşturabilir. Bu tip tepkimelere yer değiştirme tepkimesi adı verilir.
Örneğin magnezyum ile çinko oksit tepkimeye girdiğinde magnezyum oksit ve çinko oluşur.
Mg + ZnO MgO + Zn


Tepkime denkleminde de görüldüğü gibi elementler yer değiştirerek yeni bileşikler oluşturur.


Tepkime Denklemlerinin Denkleştirilmesi

Kimyasal tepkimelere giren maddelerle çıkan maddeleri oluşturan atomların cinsleri ve sayıları aynıdır. Dolayısıyla bir tepkime denkleminin sol ve sağ tarafında aynı cins ve aynı sayıda atom bulunmalıdır.Böyle tepkime denklemlerine denkleştirilmiş
tepkime denklemi adı verilir.


Eğer bir tepkime denklemi denk değilse, formül ve sembollerin önüne uygun sayılar yazılarak tepkime denkleştirilir.


Örneğin su, oksijen ve hidrojenin birleşmesiyle oluşur. Fakat oksijen ve hidrojen tek atom hâlinde değil, O2 ve H2 molekülleri şeklinde ve gaz hâlde bulunur.Suyun tepkime denklemini H2 + O2 H2O şeklinde yazarsak denk bir tepkime denklemi yazmış olmayız. Çünkü giren atom sayısı ile çıkan atom sayısı aynı değildir. Girenler tarafında 2 tane O atomu, çıkanlar tarafında ise 1 tane O atomu vardır.

Denklemi denkleştirmek için H2 ve H2O’nun önüne 2 yazalım;
2 H2 + O2 2 H2O
4 adet H 4 adet H 
2 adet O 2 adet O 
Bu durumda girenler ve çıkanlar denkleşmiş olur.Şimdi de O2’nin önüne 1/2 yazalım;

H2 + 1/2O2 H2O
2 adet H 2 adet H 
1 adet O 1 adet O 

Görüldüğü gibi yine tepkimeye giren ve çıkan atom sayıları denkleşti.
O hâlde, denk olmayan bir kimyasal tepkime denklemi, formüllerin
başlarına katsayılar yazılarak denk hâle getirilebilir.


Örnek:Magnezyum ve oksijen birleşerek Magnezyum oksit (MgO) bileşiğini oluşturur.Bu olayın tepkime denklemini yazınız.

Örnek: ****nın formülü CH4 olduğuna göre, ****n ve oksijen arasındaki kimyasal denklemi yazınız.


Tepkimelerde Kütlenin Korunumu

Bir kimyasal tepkimede, tepkimeye giren maddelerin kütlelerinin toplamı, çıkan maddelerin kütlelerinin topl***** eşittir.Demirin kükürt ile tepkimesinden demir sülfür oluşur (Kükürt = Sülfür). Demir sülfürün tepkime denklemi şu şekildedir.

Fe + S FeS
56 32 88 g
Giren Çıkan
kütle = 56 + 32 = 88 g kütle = 88 g


Tepkimelerde Isı Alış Verişi

Kimyasal tepkimeler oluşurken maddeler ya enerji alır ya da enerji açığa çıkarır. Bazı maddelerin tepkimeye girmesi için ısı alması gerekir. Örneğin kömürün yanmaya başlaması için tutuşma sıcaklığına kadar ısıtılması gerekir. Kömür tutuştuktan sonra yanarken etrafa ısı yayar.

Isı Alan (Endotermik) Tepkime

Isı alarak gerçekleşen kimyasal olaylara endotermik tepkime denir. Isı alarak gerçekleşen bir kimyasal tepkime denkleminde girenler tarafında ısı alındığı belirtilir.

Örneğin; kireçtaşı (kalsiyum karbonat) ısıtıldığında kalsiyum oksit ve karbon dioksit oluşur. Bunun tepkime denklemi şöyledir:


CaCO3 + Isı CaO + CO2


Bu denklemde de görüldüğü gibi endotermik reaksiyonlarda ısı girenler tarafında yazılır.

Isı Veren (Ekzotermik) Tepkime

Isı vererek gerçekleşen kimyasal olaylara ekzotermik tepkime denir.Isı vererek gerçekleşen bir kimyasal tepkime denklemi yazılırken çıkanlar tarafında dışarı ısı verildiği belirtilir.


Örneğin karbonun oksijenle tepkimeye girmesi sonucu karbon dioksit gazı ve ısı açığa çıkar. Bu olayın tepkime denklemi;


C + O2 CO2 + Isı şeklinde belirtilir.


Yanma tepkimeleri, maddelerin oksijenle tepkimeye girmesiyle gerçekleşir. Yanma tepkimelerinin tamamı ısı veren tepkimedir.


Örnek : Civa oksit ısıtıldığında cıva ve oksijene ayrışmaktadır.Bunu tepkime denklemini yazarak gösteriniz.


Örnek :Vücudumuzda bulunan glikozun (C6H12O6) oksijenle tepkimeye girmesi sonucu karbon dioksit, su ve ısı enerjisi açığa çıkar. Bu olaya solunum denir.Bunu tepkime denklemini yazarak gösteriniz.


Asitin suda çözünmesi sonucu da ısı enerjisi açığa çıkar. Bu yüzden asit içine su dökülmemelidir.Suyun elektrolizi esnasında suya elektrik enerjisi verilir. Bu da bir çeşit endotermik tepkimedir.

Kimyasal Tepkimelerin Önemi

Kimyasal tepkimeler, yeryüzünde yaşamın devam etmesinde çok önemli bir yer tutar. Örneğin yeşil bitkilerin su, karbon dioksit ve
güneş ışığı yardımı ile besin üretmesi kimyasal bir olaydır. Buna ışıkla birleştirme anlamında fotosentez denir. Fotosentez denklemi aşağıdaki gibidir.
klorofil

6H2O + 6CO2 + Güneş ışığı C6H12O6 + 6O2
Su Karbondioksit Glikoz (besin) Oksijen


Fotosentez sırasında bitkiler havadan karbondioksit alıp havaya oksijen verirler.Canlı vücutlarında besinlerin yakılması da bir kimyasal tepkimedir. Bu olay sonucunda açığa çıkan enerji, yaşam için gerekli hareketleri yapmakta kullanılır. Bu olaya solunum denir. Besinleri vücudumuzda yakma tepkimesi şu şekildedir;


C6H12O6 + 6O2 6CO2 + 6H2O + Enerji
Glikoz (besin) Oksijen Karbondioksit Su

Vücudumuzda proteinlerin amino asitlere dönüşmesi, daha sonra hücrel

Tepkime kabı 

Reaktör de denir. Laboratuarlarda veya kimya sanayisinde kimyasal tepkimelerin gerçekleştiği kap veya cihazlara denir. Genellikle (cam), paslanmaz (çelik) veya kimyasal maddelerden etkilenmeyen herhangi bir alaşımdan yapılmışlardır.

Tepkime ısısı 

Bir kimyasal tepkimede bütün maddeleri aynı sıcaklıkta tutabilmek için tepkime sistemine eklenmesi veya sistemden uzaklaştırılması gereken ısı miktarıdır. Tepkime sisteminin içinde bulunduğu kabın basıncı sabit tutulduğunda ölçülen tepkime ısısı aynı zamanda (entalpi) olarak bilinen (termodinamik) nitelikteki değişimi, yani tepkime sonucunda oluşan ürünlerin entalpisiyle tepkimeye girenlerin entalpisi arasındaki farkı gösterir. Böylece sabit (basınç)ta tayin edilen tepkime ısısı DH sembolüyle gösterilen tepkime entalpisidir. DH negatif olduğunda tepkime ısıveren, tersi durumdaysa tepkime ısıalandır...

Mesela,

H2 + Cl2 → 2 HCl + 44 kkal tepkimesinde tepkimeye giren H2 ve Cl2 moleküllerinde iki atomu bir arada tutan bağların koparılması enerji ister. Bu enerji sağlandığında atomlar arasındaki bağlar kopar ve atomlar yeni düzenlemeye girerek yeni bağlar (HCl bağları) oluştururken dışarıya enerji verilir. Bu tepkimede dışarı verilen enerji daha önce alınan enerjiden fazla olduğundan neticede dışarıya enerji verilmiş olur (ısıveren tepkime). Buna karşılık;

H2 + I2 + 12,4 kkal → 2HI tepkimesinde alınan enerji verilen enerjiden fazla olup bu tepkime de ısıalan tepkime olur.
Bu yazı 108002 kez görüntülendi. kimyasal tepkimeler, kimya dersi,
20.04.2013 Genel

1 yorum var - Yorum Yaz

  1. buse - 30.12.2015 18:26
    iyi anlatmiş ama tam iyi anlatmamiş yapanların eline sağlik

Yorum Yaz


Son Yorumlar

Ali, Vampir nasıl olunur? için;
Zeynep bak wc17 hastalıktır vampir bulmak kolay iş değil grup halinde yapmalıyız onun için bizim grupa gel instagramda 19.6.2018
kedi, Vampir nasıl olunur? için;
tamamdır  18.6.2018
Işılsu, Vampir nasıl olunur? için;
Tm gelmişsin 18.6.2018
Işılsu, Vampir nasıl olunur? için;
Tamam gruba gelceksen dm at 18.6.2018
kedi, Vampir nasıl olunur? için;
bana atarsanız daha iyi olur aslında iclalyaman3 olarak bir kullanıcı adım var  18.6.2018
kedi, Vampir nasıl olunur? için;
takip attım Işılsu 18.6.2018
kedi, Vampir nasıl olunur? için;
evet instagram açtım  18.6.2018
Zeynep , Vampir nasıl olunur? için;
Arkadaşlar eyer vampir varsa size birşey sorcama vampir vc17 hastalığını nasıl vampir bulucaz hastalını alıp vampir olcaz bunu çok merak etim eyer bi 18.6.2018
Işılsu, Vampir nasıl olunur? için;
Söylediklerimi ciddiye alın yada almayın bu beni ilgilendirmez.  18.6.2018
kedi, Vampir nasıl olunur? için;
bugün instagram hesabı açacağım ışılsu yazarsınız 18.6.2018
Ali, Vampir nasıl olunur? için;
Işılsu kanıt diyorsunda volunter gerçek bir vampir!o benimle instagramda konuştu vampir olduğu çok net anlaşılıyordu ben daha fazla bilgi için sizin i 18.6.2018
Giselle, Vampir nasıl olunur? için;
Merhaba basak lütfen vanpirizim sana da yalvarıyorum ikinizede beni vampir yapar mısınız toplam kaç senedir araştırıyoruz vampir hakkında biliyor musu 18.6.2018
Giselle, Vampir nasıl olunur? için;
Merhaba basak lütfen vanpirizim sana da yalvarıyorum ikinizede beni vampir yapar mısınız toplam kaç senedir araştırıyoruz vampir hakkında biliyor musu 18.6.2018
Orias, Vampir nasıl olunur? için;
Boş tatava yapma bence senin burda işin ne peki ? tabi amacın farklıysa bilemem :) hemen çomarlar dökülürler buraya bu yazımdan sonra pardon ya çomarl 18.6.2018
Işılsu, Vampir nasıl olunur? için;
Hala bu sitede vampirim diye gezen salaklar var. Yazık cidden. Sadece aptal insanları kandırıp duygularıyla oynuyorlar.Vampirim diye gezen insanlara i 17.6.2018
Işılsu, Vampir nasıl olunur? için;
Gerçek Voluntere inananlar ve onu savunanlar da tam bir salak. Kendinize gelin! Kim burada vampir olduğunu söylesin? Hani nerde kanıt? Tüm vampirim di 17.6.2018
Sriti, Vampir nasıl olunur? için;
DSSDSDS vampir olmak için ne yaptın 'vampir olmak için ne yapmaliyim 17.6.2018
DSSDSDS, Vampir nasıl olunur? için;
SORUSU OLAN BEN GERÇEK BİR VANPİRİM YALAN YOK ŞEYTANA TAPIYORUZ DORU AMA ONA CALIŞMIYORUZZ BİZİM İYİ VANPİR KÖTÜ VANPİR DİYE AYRILABİLER SORUSU OLAN  17.6.2018
DSSDSDS, Vampir nasıl olunur? için;
SİZ VANPİRMİ OLMAK İSTİYORSUNUZ İŞTE GERÇEKBİ R VANPİR SİZE BİDE ŞUNU SÖYLİM VANPİRLERİN GÖZÜ KIRMISI FLN DEYİLDİR O KIRMIZILIK BEBEK VANPİRLERDE OLUR 17.6.2018
Orias, Vampir nasıl olunur? için;
Boşuna çabalamayın elinizdeki herşeyi kaybettiniz kendinizle çelişmekten başka yapacak hiçbirşeyiniz kalmadı ki zatende öyle yapıyorsunuz demek istedi 17.6.2018
Seagirl, Vampir nasıl olunur? için;
Biri artık yardım edebilir mi uzun zamandır takip ediyorum bu siteyi ama yazmıyorum... 25 yaşıma geldim artık hala vazgeçmediysem peşindeysem lütfen b 17.6.2018
Volunter, Vampir nasıl olunur? için;
2. Volunter mi? Ben orjinalim rahat ol. Zaten kimse vampir oldugunu soylemez :)) 17.6.2018
Manyak, Vampir nasıl olunur? için;
beyler bende grubu katılıcam uzun zamandır bakamadım hayat zarı falan vardı izlicem şimdi "isilsuux" sana instagramdan istek attım kabul edersin benid 16.6.2018
Işılsu, Vampir nasıl olunur? için;
Volunter sana inananlar kusura bakmasın ama salakmış. Yazık insanları kandırdın. Ama dediğin şeyde haklısın. Salak gibi inandınız. Sizce vampirler bu  16.6.2018
Işılsu, Vampir nasıl olunur? için;
Salak gibi inandınız. Sizce vampirler bu kadar aptal mı? Gelip burada vampir olduklarını söylerler mi? ''Vampir nasıl olunur?'' sitesini araştırırlar  16.6.2018
kedi, Vampir nasıl olunur? için;
tamamdır 16.6.2018
Edward, Vampir nasıl olunur? için;
Instagramdan goruselim ben grubunuza gelecegim orda konusuruz 15.6.2018
Edward, Vampir nasıl olunur? için;
Instagramdan goruselim ben grubunuza gelecegim orda konusuruz 15.6.2018
Mehmet, Vampir nasıl olunur? için;
Ben 12 yaşıdayım hep vampir olmak istiyorum ve ve buldum ama bişe dicem göz pepeğin içine kan filan yapıyoruz onu bana açıklaya bilir misiniz  15.6.2018
Volunter, Vampir nasıl olunur? için;
Salak gibi inandınız. Sizce vampirler bu kadar aptal mı? Gelip burada vampir olduklarını söylerler mi? ''Vampir nasıl olunur?'' sitesini araştırırlar  15.6.2018