Ana Sayfa » Genel » Kimyasal Tepkimeler

Kimyasal Tepkimeler

Kimyasal tepkime, iki veya daha fazla maddenin birbiri ile etkileşmesi sonucu kendi özelliklerini kaybederek yeni özellikte maddeler oluşturmasıdır.


Kimyasal tepkimelerde değişebilen özellikler 


Atomların hacmi veya çapı 
Atomların elektron düzenleri ve sayıları 
Toplam potansiyel enerji 
Toplam mol sayısı 
Toplam molekül sayısı 
Toplam hacim 
Renk, koku, tat gibi fiziksel özellikler 
Toplam kinetik enerji 
Kimyasal tepkimesinin çeşitleri 

Sentez tepkimeleri 

İki ya da daha fazla basit bir madde oluşturuyorsa böyle tepkimeler Sentez tepkimler olarak adlandırılır. Ayrıca 'analiz tepkimler' de' denir.

2 H2 + ½ O2 → 2H2O 

2. Suda iyonlaşarak çözündükleri için çözeltileri elektrik akımını iletir.
3. Katı halde elektrik akımını iletmezler. Ancak ısı etkisi ile eritilmiş halleri ile sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.
Yer değiştirme tepkimeleri 

Bir elementin bir bileşikle tepkimeye girerek bu bileşiklerdeki elementlerden birinin yerini aldığı tepkimelere denir.

örnek:
Zn + 2 HCI → ZnCI2 + H2 Hg(s)½O2(g)→ HgO (k) + ısı 

Kimyasal değişmelere ya da kimyasal tepkimelere kimyasal reaksiyonlar da denir.Kimyasal tepkime sırasında değişim geçiren
maddelere reaksiyona girenler, yeni oluşan maddelere de reaksiyondan çıkanlar ya da ürünler adı verilir.


Demirin paslanması sırasında havadaki oksijenle demir birleşerek demir oksit denilen pası oluşturur.Burada demir ve oksijen girenler, demir oksit ise çıkan üründür.

Kimyasal tepkimeler sırasında meydana gelen değişiklikler, kimyasal denklemlerle gösterilir.


Kimyasal denklemlerde giren ve çıkan maddeler formüllerle gösterilir.Örneğin kömür yanarken içindeki karbon havadaki oksijenle birleşir ve karbon dioksit gazı açığa çıkar. Bu olaya ilişkin tepkime denklemi şu şekilde yazılır:


C + O2 CO2
Kömür Oksijen Karbon dioksit
Girenler Çıkanlar (Ürün)

Denklemden de görüldüğü gibi tepkimeye giren ve çıkan maddeler arasına ok konur. Giren maddeler okun sol tarafında, çıkanlar ise sağ tarafında bulunur.
Kimyasal denklemler tepkime hakkında bir çok bilgiyi basit bir şekilde göstermemize yarar. Örneğin; C + O2 CO2 tepkimesi bize 1 karbon atomuyla 2 oksijen atomunun birleşerek 1 karbon dioksit molekülü oluşturduğunu gösterir.


Tepkime Çeşitleri

Kimyasal tepkimeler gerçekleşirken bazı maddeler arasında bağlar koparken, bazı maddeler arasında yeni bağlar oluşur.Kimyasal tepkimeler, oluş şekline göre sentez, ayrışma ve yer değiştirme tepkimeleri olarak sınıflandırılabilir:

1. Sentez (Birleşme) Tepkimeleri:

Element ya da bileşiklerin birleşmesiyle yeni bir madde oluşumuna sentez (birleşme) tepkimesi adı verilir.
Örnek; karbon dioksit ve suyun oluşumu:
C + O2 CO2
2 H2 + O2 2 H2O



2. Analiz (Ayrışma) Tepkimeleri:

Bir bileşik kendini oluşturan daha basit maddelere ayrışıyorsa, buna analiz (ayrışma) tepkimesi adı verilir.
Örnek; suyun ve potasyum kloratın (KClO3) ayrışması:
2 H2O 2 H2 + O2
KClO3 KCl + 3/2O2


3. Yer Değiştirme Tepkimeleri:

Bir element ve bir bileşik arasında ya da iki farklı bileşik arasında oluşan tepkimelerde, atomlar birbiriyle yer değiştirip yeni bileşikler oluşturabilir. Bu tip tepkimelere yer değiştirme tepkimesi adı verilir.
Örneğin magnezyum ile çinko oksit tepkimeye girdiğinde magnezyum oksit ve çinko oluşur.
Mg + ZnO MgO + Zn


Tepkime denkleminde de görüldüğü gibi elementler yer değiştirerek yeni bileşikler oluşturur.


Tepkime Denklemlerinin Denkleştirilmesi

Kimyasal tepkimelere giren maddelerle çıkan maddeleri oluşturan atomların cinsleri ve sayıları aynıdır. Dolayısıyla bir tepkime denkleminin sol ve sağ tarafında aynı cins ve aynı sayıda atom bulunmalıdır.Böyle tepkime denklemlerine denkleştirilmiş
tepkime denklemi adı verilir.


Eğer bir tepkime denklemi denk değilse, formül ve sembollerin önüne uygun sayılar yazılarak tepkime denkleştirilir.


Örneğin su, oksijen ve hidrojenin birleşmesiyle oluşur. Fakat oksijen ve hidrojen tek atom hâlinde değil, O2 ve H2 molekülleri şeklinde ve gaz hâlde bulunur.Suyun tepkime denklemini H2 + O2 H2O şeklinde yazarsak denk bir tepkime denklemi yazmış olmayız. Çünkü giren atom sayısı ile çıkan atom sayısı aynı değildir. Girenler tarafında 2 tane O atomu, çıkanlar tarafında ise 1 tane O atomu vardır.

Denklemi denkleştirmek için H2 ve H2O’nun önüne 2 yazalım;
2 H2 + O2 2 H2O
4 adet H 4 adet H 
2 adet O 2 adet O 
Bu durumda girenler ve çıkanlar denkleşmiş olur.Şimdi de O2’nin önüne 1/2 yazalım;

H2 + 1/2O2 H2O
2 adet H 2 adet H 
1 adet O 1 adet O 

Görüldüğü gibi yine tepkimeye giren ve çıkan atom sayıları denkleşti.
O hâlde, denk olmayan bir kimyasal tepkime denklemi, formüllerin
başlarına katsayılar yazılarak denk hâle getirilebilir.


Örnek:Magnezyum ve oksijen birleşerek Magnezyum oksit (MgO) bileşiğini oluşturur.Bu olayın tepkime denklemini yazınız.

Örnek: ****nın formülü CH4 olduğuna göre, ****n ve oksijen arasındaki kimyasal denklemi yazınız.


Tepkimelerde Kütlenin Korunumu

Bir kimyasal tepkimede, tepkimeye giren maddelerin kütlelerinin toplamı, çıkan maddelerin kütlelerinin topl***** eşittir.Demirin kükürt ile tepkimesinden demir sülfür oluşur (Kükürt = Sülfür). Demir sülfürün tepkime denklemi şu şekildedir.

Fe + S FeS
56 32 88 g
Giren Çıkan
kütle = 56 + 32 = 88 g kütle = 88 g


Tepkimelerde Isı Alış Verişi

Kimyasal tepkimeler oluşurken maddeler ya enerji alır ya da enerji açığa çıkarır. Bazı maddelerin tepkimeye girmesi için ısı alması gerekir. Örneğin kömürün yanmaya başlaması için tutuşma sıcaklığına kadar ısıtılması gerekir. Kömür tutuştuktan sonra yanarken etrafa ısı yayar.

Isı Alan (Endotermik) Tepkime

Isı alarak gerçekleşen kimyasal olaylara endotermik tepkime denir. Isı alarak gerçekleşen bir kimyasal tepkime denkleminde girenler tarafında ısı alındığı belirtilir.

Örneğin; kireçtaşı (kalsiyum karbonat) ısıtıldığında kalsiyum oksit ve karbon dioksit oluşur. Bunun tepkime denklemi şöyledir:


CaCO3 + Isı CaO + CO2


Bu denklemde de görüldüğü gibi endotermik reaksiyonlarda ısı girenler tarafında yazılır.

Isı Veren (Ekzotermik) Tepkime

Isı vererek gerçekleşen kimyasal olaylara ekzotermik tepkime denir.Isı vererek gerçekleşen bir kimyasal tepkime denklemi yazılırken çıkanlar tarafında dışarı ısı verildiği belirtilir.


Örneğin karbonun oksijenle tepkimeye girmesi sonucu karbon dioksit gazı ve ısı açığa çıkar. Bu olayın tepkime denklemi;


C + O2 CO2 + Isı şeklinde belirtilir.


Yanma tepkimeleri, maddelerin oksijenle tepkimeye girmesiyle gerçekleşir. Yanma tepkimelerinin tamamı ısı veren tepkimedir.


Örnek : Civa oksit ısıtıldığında cıva ve oksijene ayrışmaktadır.Bunu tepkime denklemini yazarak gösteriniz.


Örnek :Vücudumuzda bulunan glikozun (C6H12O6) oksijenle tepkimeye girmesi sonucu karbon dioksit, su ve ısı enerjisi açığa çıkar. Bu olaya solunum denir.Bunu tepkime denklemini yazarak gösteriniz.


Asitin suda çözünmesi sonucu da ısı enerjisi açığa çıkar. Bu yüzden asit içine su dökülmemelidir.Suyun elektrolizi esnasında suya elektrik enerjisi verilir. Bu da bir çeşit endotermik tepkimedir.

Kimyasal Tepkimelerin Önemi

Kimyasal tepkimeler, yeryüzünde yaşamın devam etmesinde çok önemli bir yer tutar. Örneğin yeşil bitkilerin su, karbon dioksit ve
güneş ışığı yardımı ile besin üretmesi kimyasal bir olaydır. Buna ışıkla birleştirme anlamında fotosentez denir. Fotosentez denklemi aşağıdaki gibidir.
klorofil

6H2O + 6CO2 + Güneş ışığı C6H12O6 + 6O2
Su Karbondioksit Glikoz (besin) Oksijen


Fotosentez sırasında bitkiler havadan karbondioksit alıp havaya oksijen verirler.Canlı vücutlarında besinlerin yakılması da bir kimyasal tepkimedir. Bu olay sonucunda açığa çıkan enerji, yaşam için gerekli hareketleri yapmakta kullanılır. Bu olaya solunum denir. Besinleri vücudumuzda yakma tepkimesi şu şekildedir;


C6H12O6 + 6O2 6CO2 + 6H2O + Enerji
Glikoz (besin) Oksijen Karbondioksit Su

Vücudumuzda proteinlerin amino asitlere dönüşmesi, daha sonra hücrel

Tepkime kabı 

Reaktör de denir. Laboratuarlarda veya kimya sanayisinde kimyasal tepkimelerin gerçekleştiği kap veya cihazlara denir. Genellikle (cam), paslanmaz (çelik) veya kimyasal maddelerden etkilenmeyen herhangi bir alaşımdan yapılmışlardır.

Tepkime ısısı 

Bir kimyasal tepkimede bütün maddeleri aynı sıcaklıkta tutabilmek için tepkime sistemine eklenmesi veya sistemden uzaklaştırılması gereken ısı miktarıdır. Tepkime sisteminin içinde bulunduğu kabın basıncı sabit tutulduğunda ölçülen tepkime ısısı aynı zamanda (entalpi) olarak bilinen (termodinamik) nitelikteki değişimi, yani tepkime sonucunda oluşan ürünlerin entalpisiyle tepkimeye girenlerin entalpisi arasındaki farkı gösterir. Böylece sabit (basınç)ta tayin edilen tepkime ısısı DH sembolüyle gösterilen tepkime entalpisidir. DH negatif olduğunda tepkime ısıveren, tersi durumdaysa tepkime ısıalandır...

Mesela,

H2 + Cl2 → 2 HCl + 44 kkal tepkimesinde tepkimeye giren H2 ve Cl2 moleküllerinde iki atomu bir arada tutan bağların koparılması enerji ister. Bu enerji sağlandığında atomlar arasındaki bağlar kopar ve atomlar yeni düzenlemeye girerek yeni bağlar (HCl bağları) oluştururken dışarıya enerji verilir. Bu tepkimede dışarı verilen enerji daha önce alınan enerjiden fazla olduğundan neticede dışarıya enerji verilmiş olur (ısıveren tepkime). Buna karşılık;

H2 + I2 + 12,4 kkal → 2HI tepkimesinde alınan enerji verilen enerjiden fazla olup bu tepkime de ısıalan tepkime olur.
Bu yazı 107035 kez görüntülendi. kimyasal tepkimeler, kimya dersi,
20.04.2013 Genel

1 yorum var - Yorum Yaz

  1. buse - 30.12.2015 18:26
    iyi anlatmiş ama tam iyi anlatmamiş yapanların eline sağlik

Yorum Yaz


Son Yorumlar

Kemale, Vampir nasıl olunur? için;
VC17 virüsünü nasil bulunur? 10.12.2017
ali, Cami minaresine bakarak yön bulma için;
Tay 10.12.2017
Agora Baba, Vampir nasıl olunur? için;
Ravnos, ne demek insan kafasına koymuş ise kaldırır vücudu..? Tekke baba türbesine çevirdiniz ulan burayı. Biri der mum yakacaksın pentagrama oturacak 9.12.2017
Fraklı yoda, Vampir nasıl olunur? için;
Benimle sevişecek yok mu? 9.12.2017
Fraklı yoda, Vampir nasıl olunur? için;
Gerçek vampir sevişelim mi? 8.12.2017
güzelill, Vampir nasıl olunur? için;
evet tabikide içtim ama artık icemiyorum ne kadar dayanirim diye kendimi deniyorum gül 8.12.2017
Fraklı yobaz, Vampir nasıl olunur? için;
Güzellik sevişelim mi? 8.12.2017
Gerçek Vampir, Vampir nasıl olunur? için;
Merhaba arkadaşlar, eğer gerçekten vampir olmak istiyorsanız dediklerimi harfi harfine eksiksiz uygulamanız lazım. 1-) Bu ritüeli yapmanız için ayı 8.12.2017
gül, Vampir nasıl olunur? için;
Ravnos yazdıklarının hepsini okudum tabiki inanmak istiyorum sonuçta buraya bu amaçla yazıyoruz ama yinede kanıt olmadan tam emin olamıyorum kanıtlama 7.12.2017
güzelill, Vampir nasıl olunur? için;
kullanmıyorum ver açınca msb aticam sana  7.12.2017
Alber, Vampir nasıl olunur? için;
Sen versen olurmu  6.12.2017
Güzeliil, Vampir nasıl olunur? için;
Bu arada ben 19 yeni girdim  6.12.2017
Güzeliik, Vampir nasıl olunur? için;
Alper ve gül ben biraz zor anladim dusa girdigim bi gun ben sicak suyu cok severim o gunde kis ayindaydik isten cikip gelmistim eve isin tuaf yaniysa  6.12.2017
Ravnos, Vampir nasıl olunur? için;
Dilerseniz iletişim kuralım bildiklerim ve bildiklerinizi birlestirelim ortak bir karara varalım. Birlikte hareket edelim sizinle.çünkü vampirim var a 6.12.2017
Ravnos, Vampir nasıl olunur? için;
Bu arada anlattıklarım yalan değil inanmayabilirsiniz ben efendiligimi bozmuyorum inanıp inanmamak konusunda size baskı yapamam. Ama yazdıklarım son d 6.12.2017
Ravnos, Vampir nasıl olunur? için;
Isırarak dönüşüm zor da olsa mümkün. Üstüne basa basa söylüyorum vücudun kaldırırsa zehiri dönüşürsün kaldırmaz ise ölürsün. VC 17 virüsü insan kafası 6.12.2017
..., Vampir nasıl olunur? için;
ve vc17 virüsünü kullanmak cesaret değil belki bir başlangıç belkide bir sondur yani bir karardır cesaretle hiçbir alakası yok hayata yeniden başla ya 6.12.2017
..., Vampir nasıl olunur? için;
ve ısırarak dönüşmek kesinlikle yok sadece 1 istisna dışında ve o istisna sadece saf vampirlere özgü mavi ay gecesidir bu durum yasaklanmıştır bütün v 6.12.2017
..., Vampir nasıl olunur? için;
benden bukadar doğruları bilmek herkesin hakkı yalan ve yanlış anlatanlar ve bunlara inananlarıda kendi hallerine bırakın 6.12.2017
Ravnos, Vampir nasıl olunur? için;
Kral eğer ben gidersem bana 5000 euro vericekmis aylık. Tabi vampirimin aldığı para miktarı bir hayli yüksek suan bankada 1 milyon doları var. Yemek  6.12.2017
Ravnos, Vampir nasıl olunur? için;
Alber yanlış biliyorsun. Valla benim vampirim Türk aynı senin benim gibi gayet te yakışıklı çok çekici. Ve kol saatide takıyor hiçbir Yan etki yapmıyo 6.12.2017
Ravnos, Vampir nasıl olunur? için;
Türkiye suan (vampirler ile birlikte ) dünyanın en iyi ve en güçlü ülkesidir. Çünkü dünyada en fazla Safkan olanlar türkiyedeler ve devlete çalışıyorl 6.12.2017
Ravnos, Vampir nasıl olunur? için;
Size msj olarak kanıt ta atabilirim ama vampirimin resmini atamam izin vermiyor kendisi (yasak olduğundan dolayı) ve kendisi Safkan suan 10 yıllık va 6.12.2017
Ravnos, Vampir nasıl olunur? için;
Baharda karadul geliyor ve istediğim bir tür olup İspanya'ya yol alicam. Ayrıca 4-5 kişiyi de dönüştürsün demiş kral benden için. Her dönüştürdüğün ki 6.12.2017
Ravnos, Vampir nasıl olunur? için;
Kralla konuştum derken (ben konuşmadım) vampir olan bir ağabeyim rica etti kralda onun aracılığı ile cevabını bana iletti ama virüsü bul dönüş bize k 6.12.2017
Ravnos, Vampir nasıl olunur? için;
Söyledim dedim ki krala söyle benide dönüştürün. Kral ailesiyle sorunu olmayanları istiyormuş benimde belli başlı ciddi sorunlarım var kral beni istem 6.12.2017
Ravnos, Vampir nasıl olunur? için;
Dostum benimde 2 tane vampirim vardı biri gitti diğeri kaldı ve diğeri ısırılarak dönüştürüldü ısırmaktan kastım boyundan değil boyunda şah damar var. 6.12.2017
..., Vampir nasıl olunur? için;
vampir yasalarında konsey emri olmadan hiçbir vampir diğerini öldüremez ve hiçbir vampir yada grup başka bir loncayı taciz edemez en hafif cezası sürg 6.12.2017
..., Vampir nasıl olunur? için;
melezler vampirden sayılmazlar normal bir vampirin yarısı gücünde olduğu için loncaya bağlanma zorunluluğu yoktur genelde serbest olmayı seçerler 6.12.2017
..., Vampir nasıl olunur? için;
en çok safkanla birlikte en az meleze sahip ülke türkiyedir ve türkiyedeki vampirlerde diğer ülkelere göre daha güçlüdür 6.12.2017